Topic outline
- General
General
- Fiontraíocht Shóisialta & Pleanáil Teanga | Social Enterprise & Language Planning
Fiontraíocht Shóisialta & Pleanáil Teanga | Social Enterprise & Language Planning
(To read this in Scottish Gaelic, click here)
Is clár ceannródach nua é seo chun cur le cumas Ghaeilgeoirí na hÉireann agus na hAlban dlús a chur le forbairt na fiontraíochta sóisialta agus pleanála teanga sna réigiún atá maoinithe ag Údarás na Gaeltachta agus Bòrd na Gàidhlig.
Is é Údarás na Gaeltachta (Údarás) an t-údarás forbartha réigiúnach atá freagrach as forbairt eacnamaíoch, shóisialta agus chultúrtha na Gaeltachta (réigiúin ina labhraítear Gaeilge) agus tá sé mar chuspóir ag an Údarás an Ghaeilge a chaomhnú mar theanga phobail an réigiúin. Déanann an tÚdarás a dhícheall an cuspóir sin a bhaint amach trí raon leathan tionscnamh forbartha fiontraíochta agus cruthaithe post a mhaoiniú agus a chothú agus trí thacú le gníomhaíochtaí straitéiseacha teanga, cultúrtha agus pobalbhunaithe.
Tá Bòrd na Gàidhlig i gceannas ar bheartais a chur i bhfeidhm ag leibhéal náisiúnta in Albain, tríd scéimeanna maoinithe a chur ar fáil a chuireann úsáid na Gàidhlig chun cinn i réimse an oideachais, na n-ealaíon agus atá tiomanta an pobal Ghàidhlig a chaomhnú agus a chur chun cinn.
Cuideoidh an clár le ceannairí nua agus le ceannairí reatha tuiscint a fháil ar na cineál fiontraíochta shóisialta agus na pleananna teanga atá á bhfeidhmiú faoi láthair, agus ar an ról ríthábhachtach atá acu i bhforbairt na bhfiontar sóisialta agus na bpleananna teanga sin, agus cinnteoidh sé go mbeidh tionscnaimh stiúrtha ag an margadh, inbhuanaithe agus comhoibríoch. Déanfar mion-anailís ar fhiontar sóisialta agus ar phleanáil teanga, cuirfear samplaí praiticiúla i láthair, agus cuirfear eolas ar fáil ar an tionchar ar d'áit agus ar dhaoine áitiúla.
Rachaidh na rannpháirtithe i mbun foghlama traschultúrtha chun tuiscint a fháil ar an gcaoi a bhfuil ceachtanna ó Ghaeltacht na hÉireann ábhartha don phlé reatha in Albain maidir le 'Limistéir Thábhacht na Teangeolaíochta' mar atá leagtha amach in Acht na dTeangacha Albanacha 2025. Idir an dá linn, nascfaidh foghlaimeoirí Gaeilge leo siúd atá ag obair i bhfiontair shóisialta áitbhunaithe a bhfuil nasc láidir acu leis an nGàidhlig in Albain agus tabharfar eolas daoibh ar bhealaí chun seo a chur i bhfeidhm ina gcomhthéacs féin.
_____
This is a ground-breaking new programme to enable Irish and Scottish Gaelic speakers to shape the development of social enterprise and language planning in their regions funded by Údarás na Gaeltachta and Bòrd na Gàidhlig's.
Údarás na Gaeltachta (Údarás) is the regional development authority responsible for the economic, social and cultural development of the Gaeltacht (Irish speaking regions) with the overall objective of maintaining Irish as the communal language of the region. The Údarás endeavours to achieve that objective by funding and fostering a wide range of enterprise development and job creation initiatives and by supporting strategic language, cultural and community based activities.
Bòrd na Gàidhlig leads national-level policy implementation in Scotland, delivering funding schemes that promote Gaelic usage across education, arts, and society dedicated to preserving and promoting Gaelic-language communities.
You will engage in cross-cultural learning to understand how lessons from the Irish Gaeltacht are relevant to current discussion in Scotland around the 'Areas of Linguistic Significance' as outlined in the Scottish Languages Act 2025. Meanwhile, Irish learners will connect with those working in place-based social enterprises with a strong connection to the Gaelic language in Scotland and gain learning which can be applied in your own contexts.
Cé ar a bhfuil seo dírithe? | Who is it for?
Tá an clár seo dírithe go príomha orthu siúd atá ag obair i bpoist atá maoinithe ag 'Scéim na nOifigeach Gàidhlig' de chuid Bhòrd na Gàidhlig agus ceannairí eagraíochtaí pobail Gaeltachta a bhfuil baint acu le forbairt turasóireachta nó fiontar sóisialta nó pleanáil teanga atá ina gcónaí sa Ghaeltacht.
Cuirfear an clár ar fáil i mBéarla ach caithfidh na rannpháirtithe a bheith líofa i nGaeilge na hÉireann nó i nGàidhlig na hAlban. Is cainteoir Gaeilge Albanach é ár dteagascóir agus tabharfar deiseanna do rannpháirtithe na hÉireann agus na hAlban a dteangacha féin a úsáid nuair is féidir.
_____This programme is primarily for those working in posts funded Bòrd na Gàidhlig's 'Gaelic Officers Scheme' and leaders of Gaeltacht community organisations involved in tourism development or social enterprise or language planning living within the geographical region under the remit Údarás na Gaeltachta
The programme will be delivered in English but participants must be fluent in Irish or Scottish Gaelic. Our facilitator is a Scottish Gaelic speaker and opportunities will be given to Irish and Scottish participants to use their respective languages where possible.
Sonraí an Chláir | Programme Details
Clár Cónaithe i nGaillimh
Dé Máirt 24 - Déardaoin 26 Márta 20262 sheisiúin le aoí-chainteoirí ar líne tráthnóna Déardaoin tríd Zoom
Dátaí le deimhniúClár Cónaithe in Lewis
Dé Máirt, an 26 - Déardaoin, an 28 Bealtaine 2026Residential programme in Galway
Tuesday 24 - Thursday 26 March 20262 x online guest speaker sessions on Thursday evenings via Zoom
Dates TBCResidential programme on Lewis
Tuesday 26 - Thursday 28 May 2026Costais: Beidh lóistín, béilí, taisteal agus táillí an chláir san áireamh mar chuid den mhaoiniú.
______Cost: Accommodation, meals, travel expenses, and programme fees are funded.
Smaoineamh a spreagadh, atá cumhachtach fada
buan agus ábhartha.” - Fís straitéiseach a chruthú d'fhorbairt inbhuanaithe na pleanála teanga agus na fiontraíochta sóisialta i do cheantar, agus an Ghaeilge agus Gàidhlig na hAlban á n-úsáid mar phríomhneart agus mar phríomhthiománaí.
-
Do scileanna ceannaireachta a fhorbairt chun an fhís seo a chur i gcrích.
Líonra gníomhach de cheannairí atá dírithe ar chúrsaí teanga ó gach cearn d'Éirinn agus d'Albain a bhunú.
Plean d'fhorbairt inbhuanaithe d'eagraíochtaí agus/nó do chuid oibre féin.
______
- Create a strategic vision for the sustainable development of language planning and social enterprise in your area, using Irish and Scottish Gaelic language as a key strength and driver.
- Develop your leadership skills to realise this vision.
- Plan for the sustainable development of your own organisations and/or work.
- Gain an active peer network of language-focused leaders from across Ireland and Scotland.
Teagascóir | Your Facilitator
Is amhránaí traidisiúnta cáiliúil Gaelach í Anne Martin Whitewave a bhíonn ag seinm agus ag teagasc ar fud an domhain. Reáchtálann sí Ionad Allamuigh Skye lena fear céile, John White. Is féidir leat tuilleadh eolais a fháil faoi Anne anseo.
_____As well as being a well-known traditional Gaelic singer who has performed and tutored all over the world, Anne Martin runs Whitewave – Skye’s Outdoor Centre with husband John White. You can find out more about Anne here.
Is é an spriocdháta ná 23 Eanáir 2026 | Applications close on 23 January 2026Tuilleadh eolais | More Information
Iain Boyd | iain@socialenterprise.academy
Micheál Ó Conghaile | m.oconghaile@udaras.ie
nó Aisling Nic Aoidh | a.nicaoidh@udaras.ie
